Thursday, November 08, 2007

1957 Hati Malaya - 2 dalam 1


RUJUKAN: STORY by Robert Mckee [ms.83 & 84]

Historical Drama - History is an inexhaustible source of story material and embraces every type of story imaginable. The treasure chest of history, however, is sealed with this warning: What is past must be present. The best use of history, and the only legitimate excuse to set a film in the past and thereby add untold millions to the budget, is anachronism - to use the past as a clear glass through which you show us the present. Many contemporary antagonisms are so distressing or loaded with controversy that it's difficult to dramatize them in a present-day setting without alienating the audience. Such dilemmas are often best viewed at a safe distance in time. Historical Drama polishes the past into a mirror of the present.

Biography - this cousin to Historical Drama focuses on a person rather than an era. Biography, however, must never become a simple chronicle. That someone lived, died, and did interesting things in between is of scholarly ineterest and no more. The biographer must interpret facts as if they were fiction, find the meaning of the subject's life, and then cast him as the protagonist of his life's genre.

Salaam..

Filem ini ada '2 dalam 1' serba-serbinya. Dua genre: historical drama dan biography. Dua time-frame: era pra-merdeka [dahulu] dan era post-merdeka [sekarang]. Dua protagonis [ensemble cast]: Datuk Onn Ja'afar dan Tunku Abdul Rahman. Dua naratif yg bergiliran: penubuhan UMNO [oleh Onn] dan penubuhan Parti Perikatan [oleh Tunku]. Bahkan juga, dua jejaka: Zahari dan Rozhan berebutkan satu wanita: Normala. Kesemuanya bagai berpasangan yg hampir sempurna!

Saya berani menyatakan bahawa ia adalah yg terbaik setakat ini bagi sebuah filem sejarah tanahair. Maklumlah ia ialah adik bongsu kpd Sarjan Hassan, Bukit Kepong, Leftenan Adnan, Paloh, Embun dan Bilut. Sudah tentulah hasilnya mesti terkini dan mendahului dari segi teknologi pembikinannya.

Sehabis menonton penuh filem ini, sekilas pandang ia dipecahkan kpd dua naratif secara sekuen berturutan: Onn dan Tunku. Selang-seli Malaysia terkini [Hali, Salmi, Rafik, Ani dan Ang Lee] dengan flashback Tanah Melayu/Malaya disulam untuk menyedapkan penceritaan kerana sekiranya filem ini dibikin 100% dalam era klasik, mungkin penonton akan cepat lemas dengan 1001 exposition yg diberitahu satu-persatu. Inilah risiko sebuah filem sejarah yg banyak fakta, tarikh, nama, lokasi, masa dan sebagainya yg terpaksa disumbatkan dalam bentuk 'tulisan' [title] di kiri-bawah skrin! Saya sukakan cara Rafik [Adlin] memberitahu exposition kpd penonton secara tanpa disedari dengan membuat kuiz Q&A kpd rakan2nya. Saya juga terkejut dengan keberanian Shuhaimi untuk menyunting filem sebegini menggunakan split-screen dan multi-angle ala2 siritv '24'.. mungkin ia salah satu cara untuk mengelakkan kebosanan mata dan telinga penonton! Bagus!..

Saya juga tertarik dgn penggantian cerita Onn kpd Tunku di pertengahan filem ini. Selama ini saya beranggapan bahawa Tunku ialah tunggak utama kemerdekaan negara kita, tetapi setelah menonton filem ini barulah saya sedar bahawa Datuk Onn ialah pencetus mulanya dgn pembentukan UMO [kemudian menjadi UMNO]. Filem ini berjaya meringkaskan rentetan sejarah yg panjang dgn membahagikan dua fasa naratif. Kisah konflik Onn dan sekutunya dipersembahkan 50% di awal cerita dimana Onn menjadi protagonis yg diikuti oleh penonton.

Di pertengahan cerita, kisah konflik Tunku mengambil alih 50% lagi sebagai protagonis sehingga sudahnya filem ini. Secara tidak langsung, di pertengahan filem kisah Onn dlm IMP [Independence of Malaya Party] 'terlindung' di belakang naratif Tunku yg mengambil alih sebagai Presiden UMNO sehinggalah merdeka! [fuyooo! ulasan aku ni pun dah macam buku sejarah!.. huhu!]

NOTA: [beberapa kekeliruan]
1. naratif Muzafar [Bront] yg didera semasa dlm penjara seakan tergantung dan tidak dikembangkan [mungkin dipotong?]
2. Chin Peng [Fred Lim] hanya muncul sbg cameo semasa kredit akhir? [juga mungkin dipotong?]
3. adakah Zahari ialah datuk/bapa Hali?
4. kenapa Khalilah [Kavita] berambut perang?.. huhu!

KESIMPULAN
Filem ini perlu ditayangkan kpd semua murid2 sekolah sbg bhn rujukan tambahan subjek sejarah Malaysia! Saya juga minta Shuhaimi utk menerbitkan betul2 buku '1957 Hati Malaya' spt dlm filem ini! [ker dah ader jual?]

*TAHNIAH secara peribadi saya kpd 2 org pelakon baru [yg bakal mletops lepas nih!] yg betul2 berjaya menghidupkan filem ini iaitu:
1. Zaefrul Nadzarine Nordin - Datuk Onn Ja'afar
2. Mohd Kamarulzaman Taib - Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj

Thursday, November 01, 2007

Malaikat Di Jendela - kajian lakonlayar oleh Ajami Hashim

OPENING @ youtube



OST @ youtube [credit to Vernon Kedit-Jolly]



Two principles control the emotional involvement of an audience. First, empathy: identification with the protagonist that draws us into the story, vicariously rooting for our own desires in life. Second, authenticity: 'We must believe', or as Samuel Taylor Coleridge suggested, we must willingly suspend our belief. Once involved, the writer must keep us involved to FADE OUT. To do so, he must convince us that the world of his story is authentic. We know that storytelling is a ritual surrounding a metaphor for life. To enjoy this ceremony in the dark we react to stories as if they're real. We suspend our cynicism and believe in the tale as long as we find it authentic. The moment it lacks credibility, empathy dissolved and we feel nothing. [Story: Substance, Structure, Style and The Principles of Screenwriting oleh Robert McKee - ms.186]


pulang sayangku pulang
pulang dengan dayung pusaka
siram sayangku siram
siram dengan harum cempaka
tidur sayangku tidur
tidur dalam kelambu syurga
senja sayangku senja
tutup pintu tutup jendela

BAHAGIAN 1

Anjakan Cerita (Inciting Incident)

Cerita Malaikat Di Jendela bermula dengan introduksi kesungguhan Hamidah memandikan suaminya yang sedang sakit tenat sambil bergurindam. Ia diikuti oleh babak-babak pengenalan karier watak Hamidah sebagai bidan kerajaan yang dipinggirkan secara halus. Waktu yang sama, khalayak dibentangkan eksposisi lokasi perkampungan nelayan yang menjadi latar besar filem ini. Beberapa babak biodata fizikal dan mental Hamidah menyusul melalui suara latar seorang kanak-kanak [metafora 'malaikat'] diekori oleh kekesalan dan keluhan diri Hamidah dituruti keinsafannya membaca Al-Quran. Walaupun sekali pandang situasi sebegitu adalah ketidakstabilan sebuah rumahtangga tetapi ia adalah kehidupan 'normal' sediakala dan semulajadi pasangan ini di bukaan cerita.

Anjakan Cerita adalah sesuatu kejadian pada satu titik masa yang khusus; secara drastiknya akan mengganggu keseimbangan hidup 'normal' itu khasnya kepada protagonis Hamidah iaitu 'kematian' suaminya! Tragedi inilah yang akan menggerakkan penceritaan Malaikat Di Jendela ke depan seterusnya.
Anjakan Cerita sesebuah kisah samada dalam medium filem, tv, internet, radio atau penulisan bercetak berlaku dalam 2 bentuk: (misalannya)

1. secara semulajadi - suami Hamidah sampai ajal kerana penyakitnya
2. secara bersebab - kebetulan atau pilihan
2a. kebetulan - kematian suami Hamidah disebabkan disambar petir
2b. pilihan - Hamidah membunuh suaminya

Kesemua Anjakan Cerita di atas akan mengakibatkan perubahan kisah Hamidah seterusnya yang berbeza-beza dari segi fizikal dan mental Hamidah iaitu naratif seterusnya. Anjakan Cerita Malaikat Di Jendela ialah yang pertama - suami Hamidah sampai ajal kerana penyakitnya. Kejadian itulah yang akan menimbulkan persoalan-persoalan selepasnya. Bagaimanakah kehidupan Hamidah berstatus janda yang melibatkan keperluan seksual, tekanan emosi dan sara hidup? Jawapan kepada soalan-soalan itulah yang dipaparkan sebagai cerita penuh Malaikat Di Jendela.

Anjakan Cerita - kematian suami Hamidah mesti dipertontonkan kepada khalayak sebagai bukti penyebab kehidupan Hamidah yang penuh ranjau di sepanjang cerita. Sekiranya kematian itu berada sebelum cerita bermula (backstory) iaitu tiada dalam filem, impak kepada khalayak semestinya akan kurang berminat mengikuti kisah Hamidah. Begitu juga sekiranya Anjakan Cerita yang lambat dipersembahkan misalnya kematian itu berlaku di tengah-tengah cerita, maka kisah Hamidah dan suaminya yang sakit akan membosankan dan kisah Hamidah janda akan terkejar-kejar hendak dihabiskan. Bayangkan pula sekiranya suami Hamidah tidak mati-mati sehingga habis cerita? Mestilah cerita Hamidah seperti gasing yang berputar pada paksi yang sama!

Kesimpulannya, pilihan babak kematian suami Hamidah minit ke-10 di awal cerita Malaikat Di Jendela dipaparkan secara visual bersubtek dalam lima potongan babak yang berlatarkan muzik syahdu. Dimulakan dengan paparan kesugulan dan esakan Hamidah di jendela berlatarkan usungan kotak jenazah oleh orang-orang kampung. Dihabiskan dengan kelibat Hamidah dan dua buah perahu yang membawa keranda secara membelakangkan kamera meninggalkan jeti. Lima potongan babak sahaja! Ia adalah Anjakan Cerita yang betul-betul sesuai dan berkualiti!

(bersambung.. BAHAGIAN 2 - Kembangan Komplikasi Cerita)

Rujukan:

1. Story: Substance, Structure, Style and The Principles of Screenwriting oleh Robert McKee - ms. 181-297

2. Ulasan Filem: Malaikat Di Jendela oleh Mahhass @ S K R I N